Hisob-fakturalar
Hisob-fakturalar tomonlarning rekvizitlari, tovarlar, miqdor, narx va QQS ko‘rsatilgan hujjatlar bilan ishlash uchun mo‘ljallangan. Bu yerda kiruvchi yoki chiquvchi hujjatni tayyorlash, tarkibini tekshirish va o‘tkazish mumkin. Elektron hujjat almashinuvi alohida buyruqlar orqali bajariladi.
Menyu: Savdo va chakana savdo → Hujjatlar → Hisob-fakturalar.
Ilovada hisob-fakturalarni ochish. Ishchi sahifa sarlavhasi — Fakturalar.
Misolda 2026-0000001 chiquvchi o‘quv hujjatiga 1 dona tovar 100 UZS narxda, QQSsiz kiritilgan. Undagi kontragent shartli xaridor sifatida ishlatilgan. Hujjat o‘tkazilgan, elektron almashinuv orqali yuborilmagan.
Hujjatni topish
Jadvalda hujjat kodi, korxona, shartnoma, hujjat turi, kontragent, sana, summa va valyuta ko‘rsatiladi. Yashil belgi hujjat o‘tkazilganini bildiradi; qulf belgisi bloklash holatiga tegishli. Chapdagi kataklar qatorlarni belgilaydi, yonidagi menyu esa aynan shu hujjat bilan ishlash buyruqlarini ochadi.

Yangilash ro‘yxatni qayta yuklaydi. Yaratish yangi hujjat shaklini ochadi. Qidiruv orqali davr, O‘tkazilgan, Bloklangan, Tur, Korxona, Shartnoma, Kontragent va Mas’ul shaxs bo‘yicha saralash mumkin. Masalan, xaridorga tegishli hujjatlarni tekshirish uchun Chiqish turini va kerakli kontragentni tanlang.
Qo‘llash tanlangan shartlar bo‘yicha ro‘yxatni yangilaydi, Qayta tiklash shartlarni tozalaydi. Faol shartlar jadval ustida ko‘rinadi. Hujjat topilmasa, davr va korxona filtrini tekshiring.

Jadval sozlamalarida qo‘shimcha Mas’ul shaxs, Valyuta kursi, QQS hisoblash turi va Izoh ustunlarini yoqish mumkin. Kataklar ko‘rinishni, tutqichlar tartibni o‘zgartiradi. Sarlavhalardagi strelkalar saralaydi; Betda va sahifa raqamlari uzun ro‘yxatni ko‘rishga yordam beradi.

Ro‘yxat ustidagi uch nuqtali menyuda Qidiruv va Qabul qilish bor. Qabul qilish elektron hujjat almashinuviga tegishli. Saqlangan ro‘yxatni oddiy yangilash uchun aylana strelkali Yangilash tugmasidan foydalaning.

Hisob-faktura yaratish
- Yaratishni bosing va sanani tekshiring.
- Hujjat turi, korxona, kontragent va valyutani tanlang.
- Zarur bo‘lsa, kodni qo‘lda kiriting va shartnomani tanlang.
- Valyuta kursi va QQS tartibini tekshiring, mas’ul xodimni belgilang.
- Izohni to‘ldiring, Saqlashni bosing. So‘ng hujjatni ochib tovarlarini kiriting.

| Maydon | Qanday to‘ldiriladi |
|---|---|
| Sana | Hujjat sanasi va vaqti. Rasmiylashtirilayotgan operatsiya bilan solishtiring. |
| **Tur*** | Kirish — boshqa tomondan kelgan hujjat; Chiqish — korxonangizdan beriladigan hujjat; Tuzatish — avvalgi hujjatni tuzatish uchun. |
| Hujjat kodi | Raqamni kiritish mumkin; bo‘sh qoldirilsa, avtomatik yaratiladi. |
| Shartnoma | Tanlangan kontragent bilan shartnoma. Uning yo‘nalishi hujjat turiga mos bo‘lishi kerak. |
| **Kontragent*** | Hujjat turiga qarab yetkazib beruvchi yoki xaridor. |
| **Korxona*** | Hujjat tegishli bo‘lgan o‘z korxonangiz. |
| **Valyuta*** | Hujjat summalarining pul birligi. |
| Valyuta kursi | Summalarni qayta hisoblash kursi. Misolda UZS uchun 1 ko‘rsatilgan. |
| QQS | Soliq hisoblanmasligi, summaga kiritilishi yoki uning ustiga hisoblanishi. Operatsiya shartlariga muvofiq tanlang. |
| Mas’ul shaxs | Tayyorlash va tekshirish uchun javobgar xodim. |
| Izoh | Hujjatning maqsadi va xodimlar uchun tushuntirishlar. |
Majburiy maydonlar yulduzcha bilan belgilangan. Tuzatish turini tanlashdan oldin dastlabki hujjat va tuzatishga tegishli rekvizitlarni tekshiring.

Tovarlarni kiritish
Hujjat qatori menyusidan Ochishni tanlang. Pastdagi Pozitsiya qo‘shish - Nom, kod yoki shtrix-kodni kiriting maydoni katalogdagi tovarni izlaydi. Natijalarni kutib, kerakli tovarni tanlang. Lupa qidiruvni bildiradi, xoch tugmasi so‘rovni tozalaydi. Yuqoridagi Qidiruv esa hujjat ichidagi qatorlarni izlaydi.

Narx va Miqdorini kiriting, O‘lchov birligi va Summani tekshiring. Saqlash buyrug‘i paydo bo‘lganda Qo‘llashdan foydalaning, keyin tarkibni qayta ochib qiymatlarni tekshiring. Misolda 1 dona × 100 UZS = 100 UZS.

Qo‘shish yonidagi strelka Yaratish, Nomenklatura tanlash va Excel/CSV dan import qilish buyruqlarini ochadi. Katalog orqali izlash uchun nomenklatura tanlashdan, tayyor fayl bo‘lsa importdan foydalaning. Yakuniy tarkibni har qanday usuldan keyin tekshiring.

Tovar qatori menyusida Tahrirlash, Narx yorliqlarini chop etish va O‘chirish bor. Jadval sozlamalarida tovar xususiyatlari, QQS, QQS hisoblash turi, QQS summasi va Jamini yoqish mumkin. Soliq va yakuniy summani tekshirishda ushbu ustunlardan foydalaning.

Tarkibdagi qo‘shimcha amallar
Uch nuqtali Yana menyusida Qidiruv, O‘tkazish, Excel/CSV dan import qilish, Asosida narxni to‘ldirish va Asosida yaratish mavjud.
- Asosida narxni to‘ldirish → Narxni narx turi bo‘yicha tanlangan narx turidagi qiymatlarni olish uchun xizmat qiladi. To‘ldirilgan qiymatlarni aynan shu hujjat shartlari bilan solishtiring.
- Asosida yaratish → "Kontragentdan kelib tushgan hujjat" hisob-faktura ma’lumotlari asosida omborga kelib tushishni tayyorlash uchun ishlatiladi. Tovar amalda qabul qilinayotgan bo‘lsa, yangi hujjatning maqsadi, yetkazib beruvchisi va omborini tekshiring.

Rekvizitlarni tahrirlash
O‘tkazishdan oldin hujjat menyusidan Tahrirlashni tanlang. Saqlangan misolda tur, kontragent, korxona va valyuta o‘zgartirish uchun yopiq. Sana, kod, QQS, mas’ul xodim va izoh kabi ochiq maydonlarni tuzatish mumkin. Saqlash tuzatishlarni saqlaydi; Bekor qilish shaklni saqlamasdan yopadi.

Hujjatni o‘tkazish
O‘tkazish hisob-fakturaning ilovada tayyorligini tasdiqlaydi. Avval tomonlar, yo‘nalish, shartnoma, sana, valyuta, tovarlar, miqdor, narxlar va QQSni tekshiring. Foydalanuvchida o‘tkazish huquqi bo‘lishi, hujjat esa o‘chirilmagan va o‘chirish uchun belgilanmagan bo‘lishi kerak.
- Hujjat menyusidan O‘tkazishni tanlang. Bu buyruq tovarlar tarkibida ham mavjud.
- Kodni tekshirib, Tasdiqlashni bosing.
- Ro‘yxatda yashil belgi paydo bo‘lganini tekshiring. Menyuda O‘tkazmani bekor qilish chiqadi, Tahrirlash esa yo‘qoladi.

Yuborish elektron hujjat almashinuvi orqali hujjatni uzatish uchun alohida buyruqdir. Hujjat o‘tkazilgani uning yuborilganini yoki kontragent tomonidan qabul qilinganini tasdiqlamaydi. Yuborishdan oldin rekvizitlar va tarkibni to‘liq tekshiring, korxona uchun elektron almashinuv sozlanganiga ishonch hosil qiling.
Menyuda Ochish, Hujjatlarni chop etish va O‘chirish ham mavjud. Chop etish hujjatning bosma shakliga, o‘chirish esa tanlangan hujjatga tegishli. O‘tkazmani bekor qilish yoki o‘chirishdan oldin elektron almashinuv holatini tekshiring va tuzatishni hujjat uchun mas’ul xodim bilan kelishing.