Tovarlar, chegirmalar va to‘lov
Bu yerda xarid tarkibini yig‘ish, chegirmani tekshirish va to‘lovga o‘tish tushuntirilgan.
Sotuvlarni ro‘yxatga olish bo‘limiga qaytish · Ish joyini ochish
Tovarni topish va xaridni yig‘ish
Nomi, shtrix-kodi, kodi, artikuli maydoniga ma’lum qiymatni kiriting. Qidiruv natijasini kuting, nom, kod va narxni solishtirib, tovarni tanlang. Natijada miqdor va o‘lchov birligi ham ko‘rsatiladi. X belgisi qidiruv matnini tozalaydi; chekdagi avval qo‘shilgan tovarlar saqlanadi.

Tanlangan tovar alohida qatorga qo‘shiladi. Unda nom, kod, miqdor, o‘lchov birligi va summa ko‘rinadi. Miqdori + va Miqdori − strelkalari miqdorni oshiradi yoki kamaytiradi. Qalam belgili Tahrirlash tugmasi Miqdori va Narx maydonlarini ochadi. Saqlash o‘zgarishlarni qo‘llaydi, Bekor qilish esa ularni saqlamasdan shaklni yopadi. Savat belgili O‘chirish tanlangan pozitsiyani joriy chekdan olib tashlash uchun xizmat qiladi.


Hisob-kitobdan oldin barcha qatorlar va To‘lash uchun summasini tekshiring. Bitta qadoq o‘rniga bir necha dona qo‘shilgan bo‘lsa, pulni qabul qilishdan oldin miqdorni tuzating.
Qidiruv yonidagi tugmalar
Quti belgili Buyurtmalar tugmasi kassada ishlash uchun buyurtmalar ro‘yxatini ochadi. Jadvalda kod, sana, holat, ombor, kassa, xaridor, summa va buyurtma manbai bor. Yangilash ro‘yxatni qayta yuklaydi; keng jadvalni o‘ngga aylantirish mumkin. Chakana buyurtma oldindan Chakana buyurtmalar bo‘limida rasmiylashtiriladi. Panel bo‘sh bo‘lsa, joriy ro‘yxatda mos yozuvlar yo‘q.

Chaqmoq belgili Tezkor tovarlar tugmasi assortimentga tez kirish panelini ochadi. U kassir tez-tez qo‘lda tanlaydigan tovarlar uchun kerak. Qo‘shish tugmasi shu panelda joylashgan; bo‘sh maydon tezkor pozitsiyalar hali tayyorlanmaganini bildiradi.

Sotuvchi tugmasi qidiruvli sotuvchilar ro‘yxatini ochadi. Do‘konda sotuvlar xodimlar bo‘yicha hisobga olinsa, xaridorga xizmat ko‘rsatgan xodimni shu yerda belgilang. Sotuvchi tanlovi joriy xaridga tegishli.
Xaridor kartasi va chegirma
Xaridor kartasi blokidagi Qo‘shish tugmasini bosing. Qidiruv, xaridor va shtrix-kod ko‘rsatilgan kartalar ro‘yxati ochiladi. Aynan shu xaridorning kartasini tanlang. Yaratish yangi kartani rasmiylashtirishga o‘tish imkonini beradi. Paneldagi X belgisi tanlash oynasini yopadi.

Chegirmalar blokida qiymatni kamaytirish usulini tanlang:
- % — summadan foiz; tayyor 5%, 10%, 30% variantlari mavjud.
- UZS — ko‘rsatilgan chek valyutasidagi chegirma summasi.
Qiymat kiriting yoki kerakli foizni bosing, keyin Qo‘llash tugmasini bosing. Chegirma, Jami va To‘lash uchun qiymatlarini solishtiring. Masalan, 100 UZS xarid uchun 10% chegirma — 10 UZS, to‘lanadigan summa esa 90 UZS. Tovar qatorida avvalgi narx ustidan chiziq tortiladi, yonida yangi qiymat chiqadi.

To‘lovga o‘tish
Xarid summasi ko‘rsatilgan yashil To‘lov tugmasini bosing. Keyingi oynada To‘lash uchun qiymatini tekshirib, haqiqiy hisob-kitob usulini tanlang.

| Element | Vazifasi |
|---|---|
| Kiritilayotgan summa | Xaridor tanlangan usulda to‘layotgan summa. Naqd hisob-kitobda uni amalda olingan pul bilan solishtiring. |
| Qaytim | Olingan pul va xarid summasi o‘rtasidagi farqni tekshirishga yordam beradi. |
| To‘lov shakllari tugmalari | Kassada mavjud hisob-kitob usullari: masalan, karta, naqd pul yoki qarzga. Operatsiyaga mos shaklni tanlang. Shaklni tanlash bank o‘tkazmasi bajarilganini tasdiqlamaydi. |
| Qabul qilingan to‘lovlar | Ro‘yxatga olingan to‘lovlar va ularning umumiy summasini tekshirish joyi. To‘lovlar yo‘q yozuvi to‘lovlar hali aks etmaganini bildiradi. |
| Orqaga | Chek tarkibiga qaytish. |
| Chekni yopish | Hisob-kitob tekshirilgandan keyin chekni yakunlash. Avval to‘lov, tovarlar, chegirma va yakuniy summani solishtiring. |
| Kechiktirish, Bekor qilish | Chekni keyin davom ettirish uchun saqlab turish yoki joriy chekni bekor qilish. |
To‘lov oynasiga o‘tishning o‘zi sotuv tugaganini anglatmaydi. Qabul qilingan to‘lovlar yozuvlarini, rasmiylashtirish yakunlangach esa smenadagi yopilgan cheklar ro‘yxatini tekshiring.
Xaridni vaqtincha to‘xtatish kerak bo‘lsa, chekni keyinga qoldiring. Pulni tekshirish va kassir ishini yakunlash uchun kassa jurnali va smena yo‘riqnomasiga o‘ting.